على رفيعى

240

تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)

( همسر آن حضرت ) رفتم . وى گريست ، من هم به گريه او گريستم ، سپس گفت : اى ابو محمد ! اگر مىديدى آن حضرت را در آخرين لحظات حيات امر شگفتى ديده بودى . او چشمانش را گشود ، سپس فرمود : خويشان و ياران مرا فرا خوانيد . چون همگان بر بالينش گرد آمدند ، فرمود : « انَّ شَفاعَتَنا لا تَنالُ مُسْتَخِفًّا بِالصَّلوةِ » « 1 » همانا شفاعت ما به كسى كه نسبت به نماز سهل انگار باشد نمىرسد . از اين سفارش پيشواى ششم ، به عنوان آخرين سفارش آن حضرت ، آن هم با آن كيفيّت خاص ، دو نكتهء مهّم استفاده مىشود : نخست ، اهمّيت و جايگاه ممتاز و برجستهء نماز در ميان همه دستورها و تكاليف دينى و دوم ، اختصاص خويشاوندان و بستگان به فراخوانى شايد بدين منظور بوده كه اولًا ، به دليل انتسابشان به امام صادق ( ع ) ، مردم از آنان انتظار و توقع بيشترى دارند و تبليغ و توصيه اين فريضهء بزرگ از زبان ايشان موثّرتر است . ثانياً ، خويشان و منسوبان امام ( ع ) نپندارند به خاطر قرابت و نسبتشان با رسول خدا و جانشينان آن حضرت ، هر چند در انجام بعضى از تكاليف مثل نماز سهل انگار باشند در روز قيامت از شفاعت آنان بهره‌مند خواهند بود . مستفاد از اين سفارش ارزنده امام ( ع ) اين است كه خويشاوندى با پيامبر ( ص ) چنانچه توأم با انجام فرائض و تكاليف دينى نباشد ، سودى براى آنان نخواهد داشت . « 2 » وصيّت نامه سياسى شرايط سخت سياسى و جوّ ترور و اختناق حاكم بر جامعهء اسلامى در بخش پايانى دوران امامت امام صادق ( ع ) و نيز شناخت و تجربه‌اى كه آن حضرت از روحيّهء خونريزى و موضع ضدّ دينى منصور داشت ، ايجاب مىكرد كه آن بزرگوار نسبت به حفظ وجود مبارك فرزندش امام كاظم ( ع ) به عنوان جانشين خود و مصون نگهداشتن

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 47 ، ص 2 و ج 79 ، ص 235 با اندكى اختلاف در بعضى عبارتها . ( 2 ) - برگرفته شده از : الامام الصادق ، مظفر ، ص 102 .